Yasal Uyarı: Bu metin bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık değildir. Mevzuata uyum için hukuk danışmanına başvurun.

ePrivacy Direktifi ve Çerez Düzenlemeleri

ePrivacy Direktifi (2002/58/EC ve 2009/136/EC ile değişiklikler), elektronik iletişimde gizliliği ve özellikle çerez kullanımını doğrudan düzenleyen AB mevzuatıdır. GDPR ile birlikte AB’deki çerez uygulamalarının hukuki temelini oluşturur. Bu rehberde ePrivacy’nin ne olduğunu, GDPR ile ilişkisini, çerez onay kurallarını ve gelecekte planlanan ePrivacy Tüzüğü kavramını açıklıyoruz.

ePrivacy Direktifi Nedir?

ePrivacy Direktifi, elektronik iletişim sektöründe gizliliği korumayı amaçlar. "Cookie Directive" olarak da anılır çünkü çerezler ve benzeri teknolojilerle ilgili hükümler içerir. Direktif, üye ülkelerin kendi ulusal mevzuatlarında uygulanmasını gerektirir; dolayısıyla her ülkede uygulama detayları farklılık gösterebilir.

ePrivacy ve Çerez Onay Kuralları

ePrivacy’ye göre, "gerekli olmayan" çerezler ve benzeri depolama araçları için kullanıcıdan önceden bilgilendirilmiş ve açık rıza alınması gerekir. "Gerekli" çerezler — örneğin alışveriş sepeti, güvenlik, dil tercihi gibi temel işlevler için zorunlu olanlar — bu onay zorunluluğundan muaf tutulabilir. Analitik ve pazarlama çerezleri genellikle "gerekli olmayan" kabul edilir ve önceden onay gerektirir.

GDPR ile İlişki

GDPR, kişisel veri işlemeyi genel olarak düzenler; ePrivacy ise elektronik iletişimde gizliliği ve çerezleri spesifik olarak ele alır. İki mevzuat birlikte çalışır:

  • GDPR: Kişisel veri işlemenin hukuki dayanağı (açık rıza, meşru menfaat vb.), veri sahibi hakları, bilgilendirme yükümlülükleri
  • ePrivacy: Çerez yerleştirme için önceden onay zorunluluğu, istisnalar, bilgilendirme

Çerez kullanımında hem ePrivacy’deki "önceden rıza" hem de GDPR’daki "açık rıza" standartları dikkate alınmalıdır. Denetim otoriteleri çoğu durumda her iki mevzuatı birlikte değerlendirir.

ePrivacy Tüzüğü (Gelecek)

ePrivacy Direktifi’nin yerini alması planlanan ePrivacy Tüzüğü (ePrivacy Regulation) uzun süredir tartışılmaktadır ancak henüz yürürlüğe girmemiştir. Tüzük yürürlüğe girdiğinde direktif gibi ulusal yasalara dönüştürülmeye gerek kalmayacak; tüm AB’de doğrudan uygulanacak. Taslak metinlerde çerez onay kurallarının sıkılaştırılması, tarayıcı ayarlarının "rıza sinyali" olarak değerlendirilmesi ve reklam izlemeye yönelik ek kısıtlamalar yer almaktadır. Gelişmeler takip edilmektedir.

Çerez Politikası Açısından Ne Yapmalı?

ePrivacy uyumlu bir çerez politikası için:

  • Hangi çerezlerin zorunlu, hangilerinin zorunlu olmadığını açıkça belirtin
  • Zorunlu olmayan çerezler için önceden açık rıza alındığını ve kullanıcıya tercih sunulduğunu ifade edin
  • Çerez türlerini, amaçlarını, sürelerini ve veri sorumlularını şeffaf biçimde listelein
  • Kullanıcının tercihini değiştirme hakkına kolay erişim sağlayın

AB’den ziyaretçi alan veya AB’de faaliyet gösteren siteler için ePrivacy perspektifi dikkate alınmalıdır.

Özet

ePrivacy Direktifi, AB’de çerez kullanımını doğrudan düzenleyen temel mevzuattır. Zorunlu olmayan çerezler için önceden bilgilendirilmiş ve açık rıza zorunludur. GDPR ile birlikte uygulanır. ePrivacy Tüzüğü henüz yürürlükte değildir; mevcut direktif ve ulusal uygulamalar geçerlidir. Çerez politikası ve onay mekanizmanızı bu çerçevede tasarlamanız önerilir.

Çerez Politikası Oluşturun

Aracımızı kullanarak sitenize uygun çerez politikası şablonu oluşturun.

Oluşturucu'ya Git →