Yasal Uyarı: Bu metin bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık değildir. Mevzuata uyum için hukuk danışmanına başvurun.

Çerez Ömrü ve Süresi Nedir? Oturum ve Kalıcı Çerezler

Bir çerezin ne kadar süre cihazınızda kalacağı, hem kullanıcı deneyimi hem de gizlilik açısından önemlidir. Bazı çerezler tarayıcıyı kapattığınızda silinir; bazıları ise aylarca hatta yıllarca kalabilir. Bu rehberde çerez ömrü, oturum ve kalıcı çerez ayrımı ile bunların neden önemli olduğunu açıklıyoruz.

Çerez Ömrü (Cookie Expiration) Nedir?

Çerez ömrü, bir çerezin tarayıcıda ne kadar süre saklanacağını belirleyen değerdir. Sunucu çerezi ayarlarken bir "son kullanma tarihi" (expiration date) veya " maksimum yaş" (max-age) atayabilir. Bu süre dolduğunda tarayıcı çerezi otomatik olarak siler. Süre belirtilmezse çerez "oturum çerezi" sayılır; tarayıcı kapatıldığında silinir.

Oturum Çerezleri (Session Cookies)

Oturum çerezleri, son kullanma tarihi veya max-age içermez. Tarayıcıyı kapatana kadar bellekte kalır. Örneğin bir e-ticaret sitesinde alışveriş sepetinizi tutan çerez, genellikle oturum çerezidir: Tarayıcıyı kapatınca sepet boşalır. Benzer şekilde giriş oturumunuz da çoğu sitede oturum çerezi ile yönetilir. Bu tür çerezler kısa ömürlüdür ve gizlilik açısından genellikle daha az endişe yaratır.

Kalıcı Çerezler (Persistent Cookies)

Kalıcı çerezler, belirli bir süre (örneğin 30 gün, 1 yıl) için saklanır. Tarayıcı kapansa bile cihazda kalır. Örnekler: dil tercihinizi hatırlayan çerez, "Beni hatırla" ile giriş yaptığınızda kullanılan çerez, analitik veya reklam amacıyla kullanılan çerezler. Google Analytics çerezleri genellikle 2 yıla kadar, bazı reklam çerezleri de benzer sürelerle ayarlanır. GA4 çerezleri hakkında detay için ilgili rehberimize bakabilirsiniz.

Neden Süre Önemlidir?

Uzun ömürlü çerezler, kullanıcı davranışlarını daha uzun süre takip edebilir. Mevzuat açısından birçok düzenleme, veri saklama sürelerinin makul ve amaca uygun olmasını öngörür. Çerez politikasında her çerez için yaklaşık saklama süresini belirtmek hem şeffaflık hem de uyum açısından yararlıdır.

Süre Nasıl Belirlenir?

Geliştiriciler veya araç sağlayıcıları çerez süresini Set-Cookie başlığında belirler. Örneğin Max-Age=31536000 (saniye cinsinden) 1 yıla denk gelir. Her hizmetin kendi varsayılanları vardır: Analytics araçları genellikle 1–2 yıl, oturum çerezleri 0 (oturum sonuna kadar) kullanır.

Çerez Politikasında Nasıl Belirtilmeli?

İyi bir çerez politikasında her çerez türü için tahmini süre yer alabilir: "Oturum süresi", "30 gün", "2 yıl" gibi. Kesin süreleri bilmiyorsanız, kullandığınız araçların (Google Analytics, AdSense vb.) dokümantasyonundan kontrol edebilir veya "yaklaşık X gün/ay/yıl" şeklinde ifade edebilirsiniz. Oluşturucumuz ile bu bilgileri ekleyebileceğiniz bir politika taslağı oluşturabilirsiniz.

Kullanıcı Çerezleri Silebilir mi?

Evet. Kullanıcı tarayıcı ayarlarından veya geliştirici araçlarından çerezleri manuel olarak silebilir. Silindikten sonra site tekrar çerez ayarlayabilir (sonraki ziyarette) veya bazı işlevler geçici olarak çalışmayabilir. Politikanızda kullanıcılara çerez silme ve tercih değiştirme yollarını açıklamanız iyi bir uygulamadır.

Mevzuat ve Saklama Süresi

KVKK ve benzeri düzenlemeler, kişisel verilerin "işleme amacı için gerekli süre kadar" saklanmasını öngörebilir. Çerezler kişisel veri içeriyorsa, saklama sürelerinin makul ve amaca uygun olması önem taşır. Çok uzun süreli çerezler, mevzuat uyumunda sorun yaratabilir. Bu nedenle politikanızda süreleri belirtmek ve gerekirse kısaltmak faydalıdır.

Özet

Çerez ömrü, çerezin ne kadar süre saklanacağını belirler. Oturum çerezleri tarayıcı kapatılınca silinir; kalıcı çerezler ise günler, aylar veya yıllar boyunca kalabilir. Süre ne kadar uzunsa, gizlilik etkisi ve mevzuata uyum açısından o kadar dikkatli olunması gerekebilir. Politikanızda bu süreleri açıklamanız önerilir.

Çerez Politikası Oluşturun

Aracımızı kullanarak sitenize uygun çerez politikası şablonu oluşturun.

Oluşturucu'ya Git →